Ana Sayfa

YUNUS ARAN BİRLİKTELİĞİ

Halit Refiğ

 

Halit Refiğ

1934’te İzmir’de doğdu. Sinemacı olmaya karar verince Robert Kolej’deki mühendislik eğitimini yarıda bıraktı (1953). İlk amatör filmlerini 1954-55’te yedek subaylık yaptığı Kore ve Japonya’da gerçekleştirdi. 1956’da dergi ve gazetelerde sinema üzerine yazılar yazmaya, 1957’den itibaren de profesyonel olarak sinemada çalışmaya başladı. 1960 yılında “Yasak Aşk” filmi ile yönetmen oldu. “Şehirdeki Yabancı” (1963), “Gurbet kuşları” (1964), “Haremde Dört Kadın” (1965) gibi toplumsal gerçekçi özellikler taşıyan ilk dönem filmleri, Sovyetler Birliği, Hindistan ve İtalya’daki uluslararası film festivallerinde Türkiye’yi temsil etti.

1971 yılında Türk sinemasının sorunları üzerine hazırladığı “Ulusal Sinema Kavgası” adlı ilk kitabı yayınlandı. 

1974-75 yıllarında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin bünyesinde Türkiye’de ilk olarak sinema-televizyon yüksek öğretimini başlatanlar arasında yer aldı. Aynı yıllarda TRT için hazırladığı “Aşk-ı Memnu” televizyon dizilerinin öncüsü oldu.

1976-77 yıllarında ABD’de Wisconsin Üniversitesi’nde, 1984’te Ohio Denison Üniversitesi’nde misafir öğretmen olarak eğitim çalışmalarına katıldı, “The Intercessors” ve In the Wilderness” adlı filmleri gerçekleştirdi.

Düşünsel gelişiminde büyük ölçüde etkilendiği Kemal Tahir’in “Yorgun Savaşçı” romanından gene TRT’nin siparişi üzerine hazırladığı dizinin film malzemeleri 1983 yılında Başbakanlık emriyle yakıldı, ama daha sonra 1993 yılında bir video kaydı kesintisiz olarak TRT’de gösterildi.

Sinema eğitimindeki öncü katkıları dolayısıyla 1997 yılında Mimar Sinan Üniversitesi tarafından kendisine “Onursal Profesör” unvanı verildi.   Yaptığı 60’ı aşkın filmden, çeşitli ödüller kazanmış olan, Amerika, Asya, Avrupa ve Afrika ülkelerinde çeşitli şenlik ve gösterilerde Türkiye’yi temsil edenlerin başlıcaları arasında şunlar sayılabilir: ?“Bir Türk’e Gönül Verdim” (1969),?“Atatürk ve Sanat” ( 1982),?“Teyzem” ( 1986),?“Kurtar Beni” ( 1988),?“Hanım” ( 1989),?“Karılar Koğuşu” ( 1990),?“İki Yabancı”  (1991),?“Köpekler Adası” (1996)…

Yayınlanmış çok sayıda makale ve araştırma yazısının yanı sıra, basılmış kitapları arasında şunlar zikredilebilir:?“Gazi ile Latife” (1994),?“Gerçeğin Değişkenliği-Kemal Tahir” (2000),?“Doğu, Batı ve Türkiye” (2002)?“Aşk ve Ölüm Senaryoları” (2006)